Woensdagmorgen 18 april.
Het uitzicht is fantastisch. Rustige zee, zonnig en slingerend tussen honderden lage, rotsige en beboste eilandjes varen we naar het Finse vaste land. Zo nu en dan moeten we de boegschroef gebruiken om een scherpe bocht te maken om te voorkomen dat we op een eilandje lopen.
Veel tegenliggers.
Vanmorgen was ik bijna te laat bij de boot in de haven van Mariehamn. Op de haven merkte ik dat de boot er al was en op punt van vertrekken stond: het is hier een uur eerder licht dus de klok staat een uur later.
Na maandag Evelien naar school gebracht te hebben en de honden uit gelaten te hebben, vertrok ik om half negen richting Honningsvåg (30 km ten zuiden van de Nordkapp) om Evelien daar van het vliegveld op te pikken.
Via Groningen, Bremen, Hamburg, arriveerde ik tegen 3 uur in Puttgarden om daar de boot naar Rødby (Denemarken) te nemen. Drie uur later kwam ik via de brug Kopenhagen - Malmö in Zweden. Mooie kampeerplaatsjes langs de kunst zijn moeilijk te vinden dus pas zo'n 70 km ten NO van Helsingborg een mooi plekje aan een rivier gezocht en gevonden.
Gisteren, dinsdag, al vroeg (half zeven) weer onderweg. De weg van Helsingborg naar Stockholm is vertrouwd: grote delen 4-baansweg worden afgewisseld met delen 3-baans: soms moet je op één baan blijven, dan weer heb je twee banen ter beschikking om in te kunnen inhalen. Het is zo rustig dat ik daar geen gebruik van: ik rijd minstens 2 uur lang 110 km/h op de cruise control!
(Nagekomen bericht: de honden hebben het uitgehouden. Alleen blijken alle hondenkoekjes op te zijn ....)
Om 11:00 vertrekt mijn boot naar Turku (vaste land van Finland). Mooi tijd om de Åland archipel nog even te verkennen.
De vlag van Åland is een mengsel van die van Zweden en die van Finland.
Donderdag 19 april.
Het zoeken naar een kampeerplekje had gisteren nog veel voeten in de aarde of beter banden in de modder. Op een gegeven moment zag ik een mooi verhard weggetje. Het weggetje was wel van steentjes, maar die dreven in een modderige sloot en daar raakte ik in vast. Zelfs met de sneeuwkettingen kwam ik er niet uit. Na veel gemodder met planken, stenen en de krik, kreeg ik tenslotte versterking van twee Finnen die geen woord niet-Fins spraken. Met hun hulp ben ik weer op het rechte, stevige, pad terecht gekomen.
Je zag ze denken: "Wat moet nu zo'n Nederlander op een bospad midden in Finland?"
Er zijn plannen om met het hele gezin een komende jaar naar Himos op wintersport (in plaats van naar Noorwegen) te gaan. Ik heb wat rond gekeken. Het zijn een paar bergjes met een tiental liftjes en loipes in de omgeving. Verder staan er circa 300 huisjes in bungalowparken. Best aardig maar niet die sfeer van Sinfjell. Het lijkt een beetje op het Noorse Trysil.
Als alpine skiën geen voorwaarde is, kies ik toch weer voor de Noorse hoogvlakte.
Ik heb nog wat informatie bij me en zal die opsturen. Met het operatiemesje uit de verbanddoos en enkele andere spullen lukt het me de laptop op de auto-accu aan te sluiten en kan ik Chris en Patrick enkele handige bestanden opsturen.
De geasfalteerde wegen zijn prima. Je mag er meestal 80 en soms 100 km/h op rijden. Behalve rond de grotere plaatsen (wat is groot?) is er weinig verkeer. Op een gegeven moment heb ik 12 minuten lang geen tegenligger.
Wat opvalt is dat de Finnen zo slecht Engels spreken. Pas de 4e Fin die ik naar het 'Postoffice' vraag, staat me te woord. Ik krijg de indruk dat hier zeer weinig toerisme, ook in de zomer, is. Men kijkt je vreemd aan en reageert erg afwijzend als je wat vraagt.
Uiteindelijk vind ik een redelijk kampeerplekje tussen de sneeuw. De honden zijn door dolle en rollen en spelen in de sneeuw. Daarna komen ze klappertandend naar de warme bus terug.
Vlak naast de bus zie ik een specht in een telefoonpaal pikken. De elanden laten zich nog niet zien.
Vrijdag 20 april.
Vlak voordat ik om ongeveer half negen wil weg rijden komt er een auto aanrijden die naast me parkeert. Er stappen een man en een vrouw van middelbare leeftijd uit. Ze hebben een soort grondboor bij zich. Ik vermoed dat het is om jonge boompjes mee te planten. Ik probeer ze er naar te vragen. Ook nu lukt het niet een praatje te maken; ze spreken alleen Fins.
Ik verbaas me er opnieuw over dat in dit land waar je met de Euro betaalt, je Nederlandse appels eet en een Lidl en een McDonald´s zijn, er zo weinig Engels wordt gesproken!
Ook zie ik de eerste rendieren, de schapen van Noord-Scandinavië.
Het ijs op de meren waar je nu langsrijdt is wit van de sneeuw. Wat een vlaktes. Wat mooi.
Buiten is het koud, in de bus is het warm en uit de radio klinkt een strijkkwartet van Schubert.
En ik heb nog steeds geen eland gezien.
Verder ben ik vlakbij de Russiche grens. Mijn "ijzeren gordijn"-angst weerhoudt me hem over te steken. Het is een mooie weg met een groot grensstation en in de 5 minuten dat ik voor de grens stilsta, passeert er één auto.
Je ziet steeds meer rendieren.
Het weer klaart op. De zon breekt door.
Toch blijken er nog mooie plekjes over te zijn. Een bospad voert niet direct naar een huis en heeft na een paar honderd meter een uitsparing in de sneeuw waar de bus prima kan staan. Voor de honden een ideale plek: ze rollen en spelen in de sneeuw.
Zaterdag 21 april.
De eerste 5 dagen van de reis verliepen voorspoedig: als ik vandaag een beetje zou doorrijden zou ik vanavond in Honningsvåg zijn terwijl ik Evelien er donderdag pas moet afhalen van het vliegveld. Ik heb dus ruim tijd om rustig aan te doen en de kust van de Barentszzee te gaan verkennen. Komende nacht wil ik nog in Finland kamperen. Morgen, zondag, naar Kirkenes.
Naast de wind is er eerst ook nog sneeuw. De wegen lijken niet te bevriezen. Toch wat voorzichtig rijden.
Na Inari neem ik bij Kaamanen de afslag langs het meer naar Kirkenes. Op de kaart een echte stip, in werkelijkheid 7 huizen en een benzinepomp die zaterdags al om 14:00 uur gesloten is. Gelukkig heb ik in Inari afgetankt en kan ik dus nog minstens 1000 km verder rijden. De weg langs het meer is erg mooi. Misschien komt het ook omdat de zon gaat schijnen. De lucht wordt strak helder blauw. Wintersport weer!
Overal zie je mensen op sneeuwscooters. Ook zie je velen onderweg met een sneeuwscooter op de aanhangwagen. Op de meren wordt ge-ijsvist.
Soms lijkt het net of je in de woestijn rijdt. Eindeloos lange wegen zonder tegenliggers: het record waarin ik geen tegenliggers tegenkom wordt van 12 km verhoogd na 16 km. Ook de telegraafpalen langs de weg versterken de eindeloosheid.
Doordat de zijweggetjes besneeuwd zijn is ook vandaag het zoeken van een kampeerplekje geen peulenschil. 40 Km voor de Noorse grens is er toch een. 3 Rendieren steken het weggetje over.
Ik kampeer op een terrein waar wat zand en grind zijn opgeslagen. Door de sneeuw en de zon is het een acceptabele plek. Beter dan een parkeerplaats langs de (rustige) doorgaande weg naar Kirkenes.
Zondag 22 april.
Ik merk dat ik weer in de war raak van het licht. Om 04:00 uur is het zo licht dat ik een half uurtje ga lezen zonder zaklantaarn (Voskuil's 'Onder andere'). Het dag/nacht ritme wordt danig in de war gebracht.
Als ik om 7:30 uur opsta is het kraakhelder, zonnig en nog steeds - 9 ºC. Toch voelt het niet zo koud, er is geen wind. Ik maak een kleine wandeling met de honden. Zij blijven van wandelen en sneeuw houden.
Dit is een tocht om te onthouden, om nog eens te maken maar dat zal er wel niet van komen. Het is niet naast de deur en de weergoden werken vandaag wel erg mee!
Opvallend is de landschapswissel. De glooiing gaat over in diepere heuvels en dalen. De begroeiing die er nog was, wordt nog minder. Meestal alleen maar rotsen. Voor het eerst in 2000 km moet ik tijdens het dalen ook weer afremmen op de motor.
Bij de zee is duidelijk minder sneeuw. Aan de oevers zie je gebroken ijs door het tijverschil. Dat moet hier minstens 2 meter zijn.
De overgang is erg abrupt. Even wennen. Maar ook weer, maar dan op een andere manier, mooi. Ruiger.
In eerste instantie denk je dat Noorwegen, Zweden en Finland landen zijn die ook in het Noorden naast elkaar liggen. Dat is niet zo. Noorwegen omvleugelt Zweden en Finland en is het enige land dat aan de noordelijke zee, de Barentszzee, ligt. Vandaar de grens van Noorwegen met Rusland.
Bij de grens is het een drukte van belang. De gasten van het Hurtigruten schip 'Polaris', dat zojuist in Kirkenes heeft aangelegd, maken een excursie naar de 10 km verder liggende grens met Rusland.
Voordat ik richting Vadsø (spreek uit 'Wadse') rijdt koop ik eerst nog even op het vliegveld van Kirkenes een Noorse SIM kaart voor mijn PDA. Daarmee wordt het e-mail uitwisselen een stuk goedkoper omdat het niet via Nederland loopt. Zou het vliegveld in Honningsvåg, waar Evelien over 4 dagen aankomt, er ook zo uitzien?
Onderweg naar Vadsø herken ik op sommige plaatsen de stokvisrekken van de Lofoten. Ik vraag er naar. Het drogen van stokvis wordt in deze omgeving al zo'n 15 jaar niet meer gedaan. Waarom kan men me niet duidelijk maken.
Ik kijk wat in Vadsø rond. Een bedrijvig vissers plaatsje. Ook bezoek ik een werfje dat er nogal verlopen bij ligt.
De temperaturen schommelen rond het vriespunt maar het is waterkoud. Omdat verder rijden niet kan (ik ben aan het eind van de weg) besluit ik een stukje terug te rijden en een kampeerplekje te zoeken.
Om me een beetje beter te beschermen tegen de kou, besluit ik voor het eerst een aantal ramen te isoleren. Dat gaat wel ten koste van het uitzicht. Door de ramen naar zee kan ik blijven kijken. Daar in het Noord-Oosten moet morgen de zon opkomen. Wie heeft ooit wel eens de zon boven zee zien opkomen? En dat in Noorwegen!
Maandag 23 april.
's Ochtends doe ik rustig aan. De auto moet nodig een keer gereinigd worden van al die hondenharen.
Ook bel ik met de Richard With (we zagen dit schip in 2004 tussen de rotsen van de Lofoten manoeuvreren), een van de schepen van de Hurtigruten. Ik reserveer voor woensdagavond 25 april een plaats aan boord voor de reis van Berlevåg naar Honningsvåg. Vertrek 22:30 uur, aankomst 06:00 uur. In die ruim 7 uur varen doen we nog twee andere haventjes aan en passeren we het noordelijkste punt van Noorwegen.
Dat wordt 's nachts niet slapen. Evelien komt pas 's avonds in Honningsvåg aan dus heb ik tijd genoeg om bij te komen van het zeereisje.
De honden steken hun poten even in de Barentszzee maar draaien zich snel om vanwege de hoge golven en vooral het lawaai: als de zee zich terugtrekt overheerst het rollend geruis van de over elkaar buitelende keien.
Ook zie ik hoe afgedankte scheepjes nog een tweede leven kunnen hebben. Soms zijn het schuilhutten voor schapen, soms een schuurtje, of beter: een 'Behouden huis'.
Ik maak een praatje met een visserman die juist terugkomt van zee. Zijn dagvangst zijn 4 kabeljauwen, niet eens erg groot. Zou hij daar zijn stookolie mee kunnen betalen?
Bij een ander haventje zie ik een aantal bruinvissen voorbij zwemmen: door hun op- en neer golvende zwembeweging komen hun rugvinnen telkens even boven.
Tot tweemaal toe zie ik een zeearend boven de kust cirkelen.
Als ik op de eerste hoogvlakte, voor Ifjord, rijdt, breekt de zon door en slaat ook mijn stemming om. Eindeloze bergen met sneeuw en daartussen de eenzame weg met soms wel 3 meter hoge sneeuwranden.
In eens zie ik een koppel rendieren die nog iets van eten in de sneeuw weten te vinden.
Het zoeken van een kampeerplekje is weer wat lastig. Uiteindelijk vind ik een weggetje vlak voor Kjøllefjord. Als ik daar net sta passeren er een racefietser en 2 dames die een hond uitlaten. Als er vervolgens ook nog twee mannen komen laten zien wat zij allemaal op hun sneeuwscooter kunnen en de lantaarnpalen gaan aan, wordt het me te veel. Ondanks dat het al 20:30 uur is ga ik een ander plekje zoeken.
Ik heb geen zin meer om te koken. Brood met rendierrookvlees met yoghurt is ook lekker.
Dinsdag 24 april.
's Winters zijn deze wegen meestal afgesloten en zijn de dorpjes volledig afhankelijk van de bevoorrading via de zee. Op die manier is de Hurtigruten compagnie ook ontstaan: een postbootverbinding die dagelijks uit Bergen vertrekt en naar Kirkenes en weer terug vaart. En dat in 11 dagen.
Ik zie veel rendieren met hun plop hoeven waar ze niet al te ver mee in de sneeuw zakken. Overal staan sneeuwscooters geparkeerd. Ook zie je her er der ijsvissers op de besneeuwde meren.
Vanuit het noorden trekken de wolken weg; het wordt heerlijk zonnig.
Gelukkig hoef ik geen puritein te zijn omdat ik vandaag op het noordelijkste vaste puntje en overmorgen op het noordelijkste losse puntje ben.
Wel vermoed ik dat het hier veel rustiger is dan overmorgen. Niemand aanwezig. Als ik naar een vogelhut loopt, vliegt er een zeearend weg.
Aan de horizon vaart een groot schip in oostelijke richting. Wat dichter onder de kust zijn wat eenmans vissersscheepjes te zien.
Ik besluit naar het 4 km terug gelegen dorpje Gamvik te gaan. Bij de plaatselijke Spar vraag ik naar de dichstbijzijnde dierenarts. In Tana bru is er een, 210 km terug.
Ik bel onze eigen dierenarts in Hippo: "Vermoedelijk iets verkeerds gegeten maar het kan ook een verstopping zijn. Geen risico's nemen. Laat Sara door een dierenarts onderzoeken".
Mijn overnachting op dit mooie punt gaat niet door.
De reis gaat weer over dezelfde hoogvlaktes maar ik heb nauwelijks de rust om ervan te genieten. Wel zie ik in de verte een rode (of is het een bruine) vos. Nu komt mijn 8 megapixel camera van pas: ik kan behoorlijk uitvergroten.
Drie uur later bevestigt de Noorse dierenarts het vermoeden van die uit Hippo. Een speciaal Noors dieet (snelkookrijst of hurtigris met fiskeboller en kulturmelk) en een maagbacteriënversterkende pasta moeten de oplossing geven. Anders terugkomen. Ook vertelt ze dat er dit jaar veel vossen zijn. Dat komt door het grote aantal lemmingen.
Ik zoek dus een kampeerplekje niet ver van Tana bru waarvandaan ik, als Sara's toestand niet verslechterd, morgen naar Berlevåg kan rijden om daar in te schepen.
Woensdag 25 april.
Je merkt dat de honden aan dit zwervend leven zijn gaan wennen. Ze zijn op me ingespeeld en weten wanneer ze eten krijgen: als het bed is opgeruimd, de ergste hondenharen zijn weggeveegd en de thee is ingeschonken. Wat is het dan vervelend om Ruby wel haar eten te geven en Sara nog niet. Ik zou daar ook niks van begrijpen.
Vandaag heb ik ruim de tijd. Om 22:30 uur vertrekt de Hurtigruten uit Berlevåg en dat is niet meer dan 100 km van mijn kampeerplek. Een ommetje via Båtsfjord kan makkelijk: 50 km extra. Afstanden waar je je hand niet meer voor omdraait.
Ik begrijp nu ook beter dat Noren spreken over mijlen. Ze bedoelen dan de Noorse mijl en die is gelijk aan 10 km. Klinkt toch veel aardiger: ik heb sinds vorige week maandag 415 mijl afgelegd waarvan 21 om een dierenarts de bezoeken.
Het sneeuwt wat en er is laaghangende bewolking. Haydn's piano trio's in een warme bus maken het tot een stemmige rit.
Langs de weg opnieuw een parkeerterrein voor sneeuwscooters, een paar mannen die zitten te ijsvissen en naast een eenzaam huisje in de sneeuw ook nog een Samme tent.
Ik koop er de fiskebollen en kulturmelk voor het avondeten van Sara. Op de parkeerplaats van de Rimi (Spar) zet ik een kop koffie en upload ik wat foto's via een niet beveiligde internet verbinding die ik hier oppik.
Ik ben de enige die aan boord komt. Niemand verlaat het schip. Wel wordt er wat vracht die op pallets klaarstaat, uitgewisseld. Om 22:30 uur gaan de trossen los.
Buiten de haven komen we de andere kant opvarende Trollfjord tegen die na ons Båtsfjord aandoet.
Direct bij het aan boord komen merk je dat het anders is dan bij de grote ferry's. Het schip is keurig verzorgd. Goed strak in de verf, veel hout.
Aan de kade is geen kantoor. Bij de receptie van het schip moet ik me inschrijven en betalen. Elk schip is een bedrijf op zich.
Ik kijk nog wat naar de passerende kust en ga, na het ronden van het noordlijkste punt, wat proberen te slapen op de bank.
De laatste stop voor Honningsvåg is Kjøllefjord. 8 Passagiers komen aan boord.
Als we na een kwartiertje varen, krijg ik een SMS'je van Douwe. Ik beantwoord hem waarna hij belt. Vader op de Hurtigruten in Noord-Noorwegen belt met zijn zoon in Peru. Onwezenlijk.
Donderdag 26 april.
4 Passagiers en de bus moeten ontschepen. Verder blijft het schip nog in diepe rust.
Doordat ik aan boord nog wat heb kunnen slapen ben ik nu allerminst moe. Ik rijd even door het plaatsje wat erg troosteloos is omdat het behoorlijk regent. Dat is wel anders dan ik de laatste weken thuis op de webcam zag!
Op de wal geef ik eerst de honden het eten. Sara heeft het eten van gisterenavond, behalve iets dat op gras lijkt, binnengehouden. Toch zorgen dat zij alleen het dieeteten eet en zich niet als een koe gedraagt.
De weg er heen gaat over een hoogvlakte maar door de regen en de wind en de temperaturen boven nul, is deze niet mooi wit en ligt die er troosteloos bij.
Onderweg, 30 km, kom ik niemand tegen.
Vlak voordat ik bij de Kaap kom, passeer ik betaalhokjes. Je zou hier Nkr 200 per persoon moeten betalen maar er is niemand en ik kan doorrijden. De Kaap ligt op een hoge rots. In de diepte zie je in de nevel een vissersscheepje varen. Het waait erg hard. Je ziet dat de honden het niet lekker vinden en het liefst terug willen naar de bus. Het regent.
De kust is echter steil en er zijn weinig bereidbare weggetjes die niet naar een huis leiden. Uiteindelijk vind ik even ten noorden van Honningsvåg een weggetje waarnaast je goed kan parkeren/kamperen: vlakbij het vliegveld en er komt zeer weinig verkeer langs.
Maandag 30 april.
Gisteren zijn we in Laukvik (Gert-Jan & Ellen en Sandor maar zonder Ellen die op Gibraltar zit) aangekomen. We houden vandaag een 'bijkom' dag: wassen, auto uitmesten en kijken wat hier allemaal in Laukvik is veranderd sinds ons vorige bezoek bijna 3 jaar geleden (veel!).
Omdat de weersvoorspelling voor morgen nog slechter was besloten we 's avonds nog ´even´ naar de Nordkapp te gaan. Onderweg begon het te sneeuwen én te waaien. Toen we op het punt stonden toch maar terug te gaan, waren we in eens op de Kaap.
Koud en onaangenaam. We hebben een rondje rond het baken gedraaid en zijn toen teruggekeerd en hebben vlak voor Honningsvåg in de verse sneeuw gekampeerd.
's Avonds kampeerden we aan het eind van een klein weggetje met uitzicht over een fjord en besneeuwde bergen. De zon komt zo nu en dan door.
Verder in het fjord zijn verschillende scheepswerfjes waar ook nieuwe houten scheepjes gebouwd worden. Doet denken aan Ditzum.
We kamperen boven een soort zandgat, opnieuw met een mooi uitzicht over een fjord.
Via een afwijkende route en een klein pontje komen we op de Lofoten. Als de stekels van vinnen van een baars steken de rotsen uit zee. Herkenbaar, bijzonder en nog steeds mooi.
Het laatste stukje voer via de kustweg naar Laukvik. We laten de honden nog even los op een drooggevallen zandplaat: ze willen wel weer eens rennen.
De panden van Gert-Jan & Ellen zijn beide nu zo verbouwd dat ze warm en comfortabel zijn. Wel heel anders dan de schapenschuur van 3 jaar geleden.
We lopen nog naar de haven om te kijken of we daar stokvis kunnen kopen. Op de terugweg lopen we even bij Frans & Marijke langs die bezig zijn een eigen huis te gaan bouwen.
Deze bijdrage aan het verslag omvat 4 dagen. Dat zal voor de volgende bijdrage zeker ook gelden. Ten eerste zullen we vermoedelijk niet meer van die comfortabele internet verbindingen ter beschikking hebben en ten tweede merk ik dat de tijd die ik er aan kan besteden ook wat minder is dan toen ik alleen reisde. We besteden nu ook veel tijd aan het bespreken van allerlei dingen. Waarom zijn de Lofoten nu mooier dan Finmark? Is dat wel zo? Zouden Noren ook ruim 400 km rijden om een dierenarts te bezoeken? Leuk dat mensen zich willen inzetten voor een wierschuur naast museum Jan Lont, maar vinden wij het wel zo leuk? Waarom niet, waarom wel? Schaalvergroting werkt in een aantal gevallen voordelig voor een hele organisatie. Maar wanneer is schaalvergroting niet meer aantrekkelijk voor de medewerkers? Zijn daar richtlijnen voor te geven?
Kortom, wanneer het volgende verslag te verwachten is, is onbekend.
(Overigens: sinds Tampere in Finland, ongeveer 4000 km terug, zijn we geen enkel stoplicht meer tegengekomen ...)
Dinsdag 1 en woensdag 2 mei.
Na Fauske rijden we langs het fjord naar Rognan waar we om de gesloten werf van Kai Linde (http://www.kailinde.no) lopen. Binnen liggen vele leuke scheepjes. Op het dorpsplein staat een scheepstimmerman met een dissel.
De volgende morgen, woensdag 2 mei, rijden we verder naar het zuiden. We verlaten echter even voorbij Mosjøen de E6 om een stuk de kustweg te nemen.
We hopen morgen in Terrak aan het Bindalsfjord een færingbouwer te kunnen bezoeken. Als we bij de ferry van Vennesund naar Holm vragen waar we precies moeten zijn, is men er niet zeker van of de bootbouwer nog wel bestaat. We zien wel.
Donderdag 3 tot en met zaterdag 5 mei.
De volgende plaats waar we onze hoop op hebben gericht is Kristiansund. Zo'n 400 km verder. Dankzij de vele bochten ongeveer een dag rijden. We besluiten via de kustweg te gaan. Omdat Trondheim, de tweede stad van Noorwegen, behoorlijk het fjord in ligt, laten we deze havenplaats zelfs links van ons liggen.
We kamperen een uur rijden voor Kristiansund op een grote, ietwat schuine gladde rots. Weliswaar vlak bij de weg maar toch mooi afgeschermd ervan. Door de bomen zien we het fjord.
Het museum blijkt ook een door de overheid gesubsidieerde werf voor færings te bevatten. Scheepstimmerman Eystein Elgvaslid leidt ons rond en laat verschillende kneepjes van de bouw zien.
In tegenstelling tot de in het zuiden gemaakte færings worden ze hier niet van lariks maar van pine gemaakt. Ook wordt de onderste gang hier niet gebogen maar met behulp van een dissel uit 10 cm dikke planken gemaakt.
Twee uur later verlaten we de koude werkplaats in de wetenschap dat we veel te weten zijn gekomen en dat het maken van een færing tot een lastiger klus is als we dachten.
We besluiten de dag verder te besteden aan een stuk op weg te gaan richting Geiranger, volgens de boekjes een van de mooiste routes van Noorwegen. Via diverse ferry's en tunnels (al dan niet met tol) rijden we tot iets ten zuidoosten van Molde waar we kamperen op een rustig bosrijk plekje met uitzicht over het fjord.
We moeten ongeveer 100 km omrijden om uiteindelijk op hetzelfde punt uit te komen.
Op een ´oversteek´ tussen twee fjorden, drinken we koffie. Ook maken we nog een wandeling verder naar boven. Uitzicht met vergezichten over half besneeuwde bergen.
Zondag 6 mei.
We duiken een steil weggetje in naar beneden. Op het erf van een geitenboerderij mogen we tussen kuilgras, oude autobanden en geparkeerde karren kamperen. Maar het uitzicht is fantastisch: hoog boven zee kijken we recht het begin van het Geirangerfjord in.
Hun kinderen worden dagelijks met de taxi opgehaald om naar school te gaan. Deze winter kon de taxi 4 dagen niet rijden vanwege de vele sneeuw.
Hun boerderij valt binnen het Geiranger werelderfgoed gebied (andere werelderfgoed gebieden zijn bijvoorbeeld de Chinese muur en de Grand Canyon).
Het pontje vaart weer door het fjord. Het vaart zigzaggend tussen de zich aan weerszijden bevindende boerderijtjes op kleine stukjes grasland.
Onderweg begint de voorspelde regen te vallen: tijdens een overtocht wordt die afgewisseld met mooie luchten.
Direct na het pontje (het eerste pontje dat twee dekken voor auto's heeft) Lavik - Ytre Oppedal slaan we een zijweggetje in en even later een grindpad. Wonder boven wonder komt het pad niet uit bij een huisje maar bij prima kampeerplekje: verscholen van de weg, uitzicht op een meertje en de bergen.
Omdat we vergeten zijn het drinkwater aan te vullen, tappen we voor de was en afwas (eerst koken) water uit een waterval.
Maandag 7 mei.
We kijken in de werkplaats van Peter Helland Hansen rond en hij laat ons veel zien en beantwoordt onze vragen geduldig.
Zou zo´n iemand niet eens naar Nederland gehaald kunnen worden, bijvoorbeeld rond de Klassieke Schepen Beurs?
Deze færings worden ook gemaakt van pine maar hebben een kiel en stevens van eiken. Er wordt veel gewerkt met Stockholmer teer. Wel een erg dikke variant die ze in ketchup flessen bewaren (warm er in gedaan).
We kijken uitgebreid hoe houten nagels in een scheepje worden geslagen. Behalve beitels en bijlen is ook het zakmes daarbij belangrijk.
Van de verschillende soorten lijmtangen maken we foto's. Handig als we ze zelf willen namaken.
De vorm wordt grotendeels op het oog bepaald. Mallen worden er niet gebruikt. Wel een zelfgemaakt instrument dat de helling van de gang nauwkeurig aangeeft.
Voldaan en met een tekening op schaal en een mooi boek, verlaten we aan het eind van de dag het museum.
Een paar kilometer buiten Norheimsund vinden we een rustig kampeerplekje. Het is hondenweer en de honden blijven liever binnen in de bus.
Dinsdag 8 en woensdag 9 mei.
Met name de punten van de eerste gang zijn belangrijk en lastig te maken.
Hij heeft echter weinig tijd omdat ze op de haven hout aan het zagen zijn. Daar bekijken we hoe dennen worden geselecteerd en in planken worden gezaagd. Weinig hout is goed genoeg om er een bootje van te bouwen.
Na Os nemen we het pontje Halhjem - Våge. Op Tysnes levert enige navraag ons een adres op bij Onarheim. Het is al laat in de middag en we besluiten morgen verder te gaan speuren.
Aan het eind van het weggetje richting Myrdal vinden we, aan de voet van de hoogste berg van de omgeving (750 m, boomgrens op 500 m) een mooie verlaten parkeerplaats. We vragen toestemming bij de boer die er vlakbij woont. Het blijkt het 6 jaar geleden naar Noorwegen verhuisd gezin Albert & Birgitta Muilwijk met zoon Morvin te zijn. Ze houden geiten en maken zowel geiten- als Goudse kaas (zie http://www.myrdalgard.no). We worden er 's avond gastvrij op de koffie uitgenodigd. De verhalen over de Noorse samenleving zijn leuk, informatief en interessant.
Op de terugweg naar de bus zien we minstens 5 herten.
Tegen de middag rijden we richting Onarheim. Tysnes blijkt een mooi eiland te zijn met een rondweg en twee doorsteken over het eiland: allemaal vrij smalle weggetjes.
Via via komen we uiteindelijk aan het eind van een weggetje uit bij een werfje. Buiten ligt een meer dan 100 jaar oude færing. Magne Fauskanger (magne@fauskanger.org) blijkt een enthousiaste en vakkundige bouwer te zijn die sinds zijn pensionering færings bouwt.
Het is ons 5e bezoek aan een færing bouwer en het leuke is dat we langzamerhand verschillen zien tussen de verschillende bouwwijzen en types.
Hij laat ons zien hoe we de boot moeten opmeten en wat de kenmerken zijn bij een dergelijke bouwwijze. Zo blijkt het touwtje dat de bovenste gang van beide stevens verbindt, in één vlak te liggen met de ronding van die bovenste gang.
We besluiten om het scheepje helemaal op te meten: afstand tot de steven, breedte van de gang en de afstand tot het touwtje. We zijn er ruim 2 uur mee bezig.
Ook willen we graag de mal hebben van de steven en van de kont. We hebben echter geen papier van 1,5m x 1,5m bij ons. De onderkant van het vloerkleedje uit de bus brengt soelaas.
Tevreden en naar bruine teer en lijnolie ruikend, verlaten we zijn werkplaats.
Onderweg naar ons kampeerplekje in Myrdal hebben we op een smal weggetje nog een kleine aanrijding met een tegemoetkomende auto. De schade is nauwelijks te zien maar het blijft vervelend.
Tijdens het eten (we eten rijst met rendier) besluiten we morgen richting Setesdal te gaan. Het noordelijkste punt van het dal ligt vlakbij Rauland waar we paar keer op wintersport zijn geweest. Het zuidelijkste puntje van het dal ligt bij Kristiansand waar een ferry naar Hirtshals in Denemarken vertrekt. We hebben vage plannen om via die overtocht terug naar Nederland te rijden.
Donderdag 10 mei.
In het dorpje zelf bezoeken we nog een scheepsbouwmuseum. Geen schepen maar vooral gereedschap. Men vertelt ons dat zowel de Mathilde uit Norheimsund als de Bør, het voormalige schip van Frans & Marijke uit Laukvik, zojuist de haven hebben verlaten.
De weg loopt langs het fjord. De steile rotsen duiken het fjord in. Mooie grote watervallen.
Via een 11,5 km lange tunnel onder de Folgefonn (de nummer 10 op de lijst van grote gletsjers) komen we in Odda.
We vervolgen onze zuidelijke koers.
Op het meer ligt nog ijs en de bergen zijn voor het grootste deel wit.
´s Avonds is het onbewolkt. In de schemer lijkt de sneeuw de bergen doorzichtig te maken. Een planeet schittert aan de hemel. Er is geen andere verlichting te zien. Het is windstil en het vriest een beetje.
Je hoort alleen de waterval ......
Vrijdag 11 mei.
We maken een wandeling naar boven, gedeeltelijk over de sneeuw.
Een paar kilometer voordat we de pont op moeten, slaan we rechts een bijna overwoekerd paadje in. Het komt uit op een verlaten parkeerplaats met allerlei oud hout. Prima kampeerplek.
We maken nog een wandelingetje over het paadje dat verder doorloopt en nauwelijks meer begaanbaar is. We zien verschillende dennen die krom gegroeid zijn: het zouden mooie krommers voor onze færing geweest zijn.
Terug bij de bus blijken er op de vachten van de honden veel beestjes te zitten. Vermoedelijk teken.
We houden een grote schoonmaakbeurt en hopen dat we ze allemaal gevonden hebben nog voordat ze enig kwaad kunnen doen.
Zaterdag 12 mei.
- Niemand moet je kunnen zien.
- Je moet er mooi uitzicht hebben.
- Het moet aan een fjord liggen.
- Het moet naast een schoon beekje liggen.
- Je moet er avondzon hebben.
- Het moet er schoon zijn.
- Het moet op een kale hoogvlakte met sneeuwvelden liggen.
- Er mag bijna geen wind zijn.
- Je moet er ochtendzon hebben.
- Het mag er niet regenen.
- Je moet er met de bus goed kunnen komen en er ook weer weg kunnen rijden.
Het kampeerplekje van afgelopen nacht scoorde 8 punten. De meeste andere plekjes scoren beter!
In Jørpeland doen we boodschappen, tanken er water en diesel en pikken we er een onbeveiligde draadloze internet verbinding op om dit dagboek te updaten en ons te informeren over de overtocht Kristiansand - Hirtshals (Denemarken). De overtocht die om 12:00 uur vertrekt doet er 2,5 uur over en er mogen honden mee.
Het betrekt een beetje, er vallen een paar druppels. Evelien is sinds eergisteren verslaafd aan het ´Bubble Breaker´ spel op mijn pda en probeert, vooralsnog tevergeefs, mijn record van gisteren te breken.
Een kilometer verder blijkt een gebiedje te zijn dat voor het grootste deel bestaan uit aaneengesloten gladde stenen waar de rivier tussendoor stroomt. ´s Zomers wordt hier vast veel gebarbecued, nu is het er verlaten en een uitstekende kampeerplek.
Zondag 13 mei.
We rijden verder het Sirdal in. Aan het eind van het dal, bij Ortevatn, willen we proberen over de Setesdal Bykleheiene, een hoogvlakte, door te steken naar het Setesdal.
De weg gaat pas eind mei open en dan nog gaat de weg soms door 2 m hoge sneeuwbergen.
We keren om richting Tonstad.
De zon breekt door.
Onderweg besluiten we morgen de 12:00 uur boot Kristiansand - Hirtshals te nemen. Vermoedelijk zijn we dan dinsdag of woensdag weer thuis.
En als je de boom dan in planken gezaagd hebt, moeten die planken ook nog eens van uitstekende kwaliteit zijn (weinig knoesten).
´s Middags steekt er op nog geen 20 m een grijze vos het weitje over. Als hij ons ziet verandert zijn wandelen in rennen. ´s Avonds komt er in eens een ree uit het bos.
Maar elanden hebben we nog steeds niet gezien ....
Maandag 14 mei.
De Silvia Ana van de Color Line is een behoorlijk grote ferry. Heeft plaats voor ruim 1000 passagiers, 250 auto's en 4 autobussen. Met name zijn snelheid is bijzonder: ruim 40 knopen (~ 75 km/uur). Je bevindt je in een soort vliegtuig: in rijtjes opgestelde op naam gereserveerde stoelen. Je kan niet naar buiten.
We vertrokken exact op tijd. De tocht tussen de lage ronde rotsen voor Kristiansand verliep probleemloos. We haalden een bord rijst met Stroganoff sauce.
daarvoor zag de schrijver te groen.
De bemanning liep af en aan om her en der zieke passagiers te ondersteunen. Zo nu en dan hoorden we de flessen uit de er naast gelegen tax free shop rammelen en vallen. De kapitein riep om dat er onverwacht slecht weer was en dat de restaurants en de tax free shop gesloten werden. Bovendien zou de overtocht geen 2 uur en 30 minuten maar 2 uur en 45 minuten gaan duren. De auto's die in de kop van het schip stonden en waar het schip dus de grootste bewegingen maakt, werden extra aan het dek geborgd.
Als het schip op een golf slaat ontstaan er wolken van water waardoor je seconden lang niet naar buiten kan kijken.
Na bijna 3 uur werd het slingeren en stampen minder: we kwamen in minder diep water en zagen Hirtshals liggen maar we liepen nog niet binnen. De kapitein: "Omdat er vlagen zijn van meer dan 25 m/s (dat is een dikke windkracht 9 Beaufort!), mogen we de haven niet aanlopen en gaan we een paar keer evenwijdig aan de kust heen en weer varen in de hoop dat de wind wat afneemt. Als dat niet gebeurt, keren we terug naar Kristiansand."
Een bemanningslid dat langskomt om de opvarenden te onderhouden vertelt ons dat dit pas haar 5e reis is en dat ze bij de opleiding hebben geleerd altijd te glimlachen, ook al is het soms wat spannend. Dat geeft ons moed.
Na een half uur zo heen en weer gevaren te hebben, worden we verzocht allemaal in onze stoelen plaats te nemen: we gaan Hirtshals aanlopen.
Door sterke wind en stroom langs de kust moet het schip bijna onder een hoek van 30º met de juiste richting varen om de haven binnen te kunnen lopen. Tussen de pieren moet, door het wegvallen van de stroom en de ergste wind, het schip snel zijn vaarrichting corrigeren om niet tegen de strekdam aan te lopen. Een sleepboot ligt stand-by om daar eventueel bij te assisteren. Een manoeuvre die grote gelijkenis heeft met een rijnaak die de haven van Vlieland bij halftij (volle stroom) aanloopt.
Het verliep probleemloos maar we vonden het wel spannend zeker als je achteromkijkend de smalle haveningang zag.
Ook de honden, die in de auto waren gebleven, hadden de tocht probleemloos doorstaan.
Na bijna 4 uur, anderhalf uur te laat, stonden we op Deense (vaste) grond.
Zeeziekte is direct over als de beweging is gestopt. Je bent na afloop echter behoorlijk gaar. We besluiten daarom vandaag niet veel verder de rijden.
We proberen de kampeerplek circa 15 km ten noorden van Viborg in Denemarken terug te vinden waar we ooit een week met Maarten & Willy en de kinderen hebben gestaan. Dat lukt niet. Uiteindelijk vinden we een plekje tussen een weiland en een akker.
Woensdag 16 mei.
Wat een reis! Wat is Noorwegen een ongelooflijk groot land.
We hebben van het meest noord-oostelijkste puntje (Vardø, boven Kirkenes, oostelijker dan Istanboel!) naar de zuidelijkste stad Kristiansand, doorgaans via kustwegen, 5200 km gereden. De kortste afstand tussen deze twee steden is via Zweden en Finland ´slechts´ 2540 km.
Alles is groen en ook op Wieringen blijkt het wel eens te regenen. Er ligt een grote stapel post en kranten op ons te wachten.
Het was een fantastische reis maar het is toch ook weer fijn om thuis te zijn.
